Σιελογόνοι αδένες

Συχνότερες παθήσεις των σιελογόνων αδένων

Σιελαδενίτιδα (φλεγμονή αδένα)

Μπορεί να είναι οξεία (συνήθως βακτηριακή ή ιογενής – π.χ. παρωτίτιδα / «μαγουλάδες») ή χρόνια.

Συμπτώματα:

• Αιφνίδιο πρήξιμο & πόνος (ιδιαίτερα μετά το φαγητό)

• Ερυθρότητα – πυρετός (σε οξεία)

• Ξηροστομία ή δυσάρεστη γεύση (σε χρόνιες περιπτώσεις)

Σιαλολιθίαση

Η πιο συχνή αιτία επαναλαμβανόμενου πόνου & πρηξίματος.

Συμπτώματα:

• Ξαφνικό πρήξιμο κατά το γεύμα

• Πόνος που υποχωρεί αργά μετά το φαγητό

• Μερικές φορές μικρή ποσότητα πύου στο στόμα

Όγκοι σιελογόνων αδένων

~ 80% καλοήθεις (πλειόμορφο αδένωμα, κυσταδενολέμφωμα Warthin κ.ά.)
~ 20% κακοήθεις

Συμπτώματα:

• Αργά αναπτυσσόμενο, ανώδυνο συνήθως εξόγκωμα

• Σε κακοήθεις → πρόσφατη αύξηση μεγέθους, πόνος, παράλυση προσωπικού νεύρου, διογκωμένοι λεμφαδένες

• Σύνδρομο Sjögren (αυτοάνοσο → ξηροστομία + ξηροφθαλμία)

• Χρόνια σιαλαδενίτιδα χωρίς λίθους

• Κύστεις – σιαλοκήλες

• Ακτινική βλάβη μετά ακτινοθεραπεία κεφαλής-τραχήλου

• κ.ά.

Άλλες παθήσεις

Θεραπεία - αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα. Στόχος μας είναι πάντα η λιγότερο επεμβατική προσέγγιση όταν είναι εφικτό. Απαραίτητη η λήψη πλήρους ιστορικού και η κλινική εξέταση. Ενίοτε απεικονιστικές μέθοδοι όπως ο υπερηχος και η αξονική τομογραφία θέτουν την οριστική διάγνωση.

• Σιελαδενίτιδα (φλεγμονή)
  Συνήθως συντηρητική: άφθονη ενυδάτωση, θερμά επιθέματα, μαλάξεις, σιαλαγωγά όταν ο πόρος είναι βατός (π.χ. λεμόνι, σκληρές καραμέλες), αντιβιοτικά μόνο όταν υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη. Παροχέτευση όταν απαιτείται.

• Σιαλολιθίαση (πέτρες / σιελόλιθοι)
  Αρχικά συντηρητικά μέτρα (ενυδάτωση, μαλάξεις).
  Όταν ο λίθος βρίσκεται εγγύς του πόρου είναι δυνατή η αφαίρεσή του μέσω μικρής τομής ή διαστολών.
  Σε επίμονες/μεγάλες πέτρες → μικρή χειρουργική αφαίρεση.

• Όγκοι σιελογόνων αδένων
  Η κύρια θεραπεία είναι χειρουργική αφαίρεση (π.χ. παρωτιδεκτομή με διατήρηση του προσωπικού νεύρου).
  Οι περισσότεροι όγκοι είναι καλοήθεις και η επέμβαση γίνεται με μικρές τομές και συνεχή παρακολούθηση της λειτουργίας του προσωπικού νεύρου.
  Σε σπάνιες κακοήθεις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματική ακτινοθεραπεία.

• Άλλες παθήσεις (π.χ. Sjögren, χρόνιες φλεγμονές, κύστεις)
  Συμπτωματική αγωγή (τεχνητό σάλιο, αντιφλεγμονώδη), ανοσοτροποποιητικά φάρμακα ή μικρές επεμβάσεις ανάλογα με την περίπτωση.

Η έγκαιρη παρέμβαση προλαμβάνει τις επιπλοκές και κάνει τη θεραπεία πολύ πιο απλή.